Bloggfęrslur mįnašarins, september 2006

Nżja atvinnuvegabyltingin

Žaš er aš eiga sér staš atvinnuvegabylting sem mun breyta okkar samfélagi. Ķ umręšu um atvinnustefnu stjórnvalda er mikilvęgt aš fyrir hendi sé žekking į žvķ hverju einstaka atvinnugreinar skila til landsframleišslunnar, en nokkur misskilningur er rķkjandi ķ umręšunni um framlag atvinnugreinanna. Frumframleišslugreinar eins og landbśnašur og sjįvarśtvegur skila nśna minna en 8% til landsframleišslunnar en žessi hlutdeild var tęp 20% fyrir 20 įrum. Breytingarnar sem eiga sér staš eru örar en žaš breytir žvķ ekki aš stjórnvöld verša aš taka miš af žvķ hver žróunin er viš mótun framtķšaratvinnustefnu.
Skapandi atvinnugreinar eru framtķšin
Hefšbundin išnašarframleišsla og žjónusta eru öflug en ķ žeim felast ekki mestusóknarfęrin į nęstu įrum. Naušsynlegt er aš skilgreina aš skilgreina atvinnuvegi į nżjan hįtt og nś eru žaš hinar skapandi atvinnugreinar (,,creative industries”) sem eru mikilvęgustu žęttir hagkerfisins. Žar eru sóknarfęrin.

Meš skapandi atvinnugreinum er įtt viš störf ķ listum og ķ öšrum žįttum menningar, fjölmišlun, sjónvarp og śtvarp, hugbśnašargerš, auglżsingar, hönnun, arkitektśr, śtgįfumįl, afžreyingar- og upplifunarišnašur og rįšandi störf ķ fyrirtękjarekstri, vķsindastörf og önnur sviš žar sem sköpun fęr śtrįs ķ nżjum hugmyndum sem er hrint ķ framkvęmd og verslaš meš į mörkušum heimsins.

Tilskapandi atvinnugreina telst žvķ m.a. allt sem varšar menningu en menningarstarfsemi er nś žegar umtalsveršur atvinnuvegur hérlendis. Til hennar teljast m.a. listir, en listsköpun eins og tónlist, leiklist, myndlist, dans, kvikmyndir, ritverkskrif og margt fleira er ekki einungis mannbętandi į allan hįtt heldur umfangsmikil ķ hagkerfinu og veitir fjölda fólks vinnu.

Umfang menningar ķ hagkerfinu kemur vel ķ ljós žegar haft er ķ huga aš framlag menningar til landsframleišslunnar er um 4% en hlutdeild sjįvarśtvegs er 6,8%. Hlutur landbśnašar af landsframleišslunni er talsvert minni eša um 1,4%. Um 5.000 manns starfa ķ menningargeiranum.
Menningin er mikilvęg atvinnugrein
Nśna vinna um fjóršungur Ķslendinga viš skapandi atvinnugreinar og um žrjįtķu af hundraši ķ Bandarķkjunum. Noršurlöndin eru framarlega į žessu sviši og nś er komiš aš žvķ aš sżna žann pólitķska vilja til žess aš greiša žessum nżju atvinnugreinum leiš.
Samfylkingin vill styšja žessa nżju atvinnuhętti af rįš og dįš og viš höfum lengi talaš fyrir eflingu menningar sem atvinnugreinar.

Žaš veršur m.a. gert meš žvķ aš breyta skattalögum žannig aš örvuš séu framlög fyrirtękja til žessa mįlaflokks og hefur flokkurinn flutt tillögur žess efnis. Slķk löggjöf er ķ fjölda landa og hefur stušlaš aš uppgangi menningarinnar sem aftur hefur skilaš sér ķ hagkerfiš. Žvķ mišur hafa žessar tillögur enn sem komiš er hins vegar ekki fengiš hljómgrunn hjį rķkisstjórnarflokkunum.
Aš berjast fyrir spennandi framtķš
Žaš er mikilvęgt aš geta horft til framtķšar žegar atvinnustefna žjóšarinnar er mótuš. Žaš eru margir spennandi möguleikar en žaš gildir aš hafa nęmi fyrir žeim og kjarkinn til žess aš berjast fyrir žeim. Rķkisstjórn er föst ķ gamaldags hugsun og viršist vilja lķtiš annaš en įlver og virkjanir sem einu leišina til framtķšar. Žetta er aš mķnu mati hins vegar röng stefna.

Samfylkingin vill aš allar atvinnugreinar fįi aš blómstra en sérstakt įtak verši gert til aš efla hinar skapandi atvinnugreinar. Žaš er hęgt aš gera meš žvķ aš leggja mun meiri įherslu į menningu og listir ķ skólakerfinu og kynna sér hvaš ašrar žjóšir eru aš gera ķ žessum efnum, breyta skattlögum til aš efla menningu og tala mįli hins nżja hagkerfis.
Skapandi atvinnugreinar og menning sem atvinnugrein eiga aš vera kjörorš ķ atvinnustefnu žjóšarinnar og žetta er sviš sem ég mun berjast fyrir af alefli fyrir į nęstu įrum.

Skipa į óhįša rannsóknarnefnd um starfsemi leynižjónustunnar

Umręšan ķ kjölfar uppljóstrana Žórs Whitehead, um starfsemi ķslenskrar leynižjónustu, er nokkuš sérkennileg. Svo viršist sem aš žessi starfsemi ekki hafa veriš meira leynilegri en žaš aš meintir žolendur žessara njósna koma nś einn af öšrum fram ķ fjölmišlum og segjast allir hafa vitaš af žessum persónunjósnum. Kannski var žetta tilfinning margra sem nś hefur veriš fengist stašfest. Žaš er einnig mjög athyglisvert ķ žessu sambandi, aš žaš er fręšimašur sem dregur fram žessar upplżsingar. Hvers vegna hefur ķslenska stjórnkerfiš, t.d. dómsmįlarįšuneytiš eša Žjóšskalasafniš eftir atvikum, ekki frumkvęši aš žvķ aš upplżsa žjóšina um jafnmikilvęgar upplżsingar og aš hér hafi veriš starfrękt leynižjónusta sem rekin hafi veriš meš opinberu fjįrmagni af opinberum starfsmönnum įn nokkurs eftirlits eša ašhalds? Žaš er óneitanlega óhuggulegt tilhugsunar og full įstęša til žess aš fara ofan ķ saumana į starfseminni. Žaš vęri einfaldlega óįbyrgt aš gera žaš ekki og lķta framhjį žessum kafla Ķslandssögunnar.
Fręšasamfélagiš upplżsir žjóšina – hvers vegna ekki stjórnvöld?
Žetta mįl sem og hinar pólitķsku sķmhleranir sem annar fręšimašur, Gušni Th. Jóhannesson, dró nżveriš fram ķ dagsljósiš sżna vel hiš sérkennilega andrśmloft kalda strķšišsins. Žaš er óskandi aš žęr upplżsingar sem til stašar eru um hleranirnar sem og starfsemi leynižjónustunnar verši geršar kunnar.
Frumvarp um óhįšar rannsóknarnefndir hefur veriš lagt fram
Ég er žvķ sammįla Birni Bjarnassyni, dómsmįlarįšherra, um aš viš žurfum aš gera upp Kalda strķšiš og leiša fram allar žęr upplżsingar sem til eru um mįliš. Meš žaš aš leišarljósi vęri unnt aš skipa óhįša rannsóknarnefnd. En žaš vill svo til aš sķšastlišinn vetur lagši ég įsamt félögum mķnum ķ žingflokki Samfylkingarinnar einmitt fram frumvarp um óhįšar rannsóknarnefndir. Frumvarpiš gerir rįš fyrir algjörlega nżju śrręši ķ stjórnkerfi sem svo mörg mįl sżna aš sįrlega vantar.
Sannleikurinn komi fram ķ dagsljósiš
Į komandi žingi munum viš leggja frumvarpiš fram og meš samžykkt žess vęri hęgt aš fara žį leiš aš skipa óhįša nefnd sem hefši žaš verkefni aš komast til botns um žaš hver hvert hlutverk leynižjónustunnar var, hversu lengi hśn starfaši og annars vegar hverjir žaš voru sem stóšu aš henni og hins vegar uršu fyrir rannsókn af hennar hįlfu. Ķ frumvarpinu er gert rįš fyrir ķtarlegum mįlsmešferšarreglum sem unniš yrši eftir. Žaš er trś mķn aš žessi leiš sé hin rétta til žess aš gera žetta mįl upp, svo aš sannleikurinn komi fram ķ dagsljósiš. Og ekki sķst, svo aš draga megi lęrdóm af sögunni.

Lękkum matvęlaveršiš um 200.000 kr.

Viš žingmenn Samfylkingarinnar fórum ķ Smįralind og Kringluna um helgina, žar sem viš kynntum tillögur okkar um leišir til žess aš lękka matvęlaverš. Fólk tók okkur mjög vel og žaš er aušvitaš mun skemmtilegra aš hitta kjósendur augliti til auglitis og fį fram višbrögš manna og skošanir. Ég held aš žaš bókstaflega allir veriš okkur sammįla ķ žvķ aš matvęlaverš į Ķslandi er alltof hįtt. Stašreyndin er hins vegar sś aš matvęlaveršiš er heimatilbśinn vandi og af žeim sökum ętti aš vera unnt aš leysa hann. Til žess žarf hins vegar raunverulegan pólitķskan vilja. Ég segi raunverulegan af žvķ aš tilfelliš er aš ašrir stjórnmįlaflokkar hafa ķ orši veriš okkur sammįla um naušsyn žess aš lękka verš į matvöru, en ķ borši hafa žeir ekki stutt tillögur okkar į žingi sem miša aš žvķ aš žessu brżna markmiši fram. Hér į ég aš sjįlfsögšu viš rķkisstjórnarflokkana. Sjįlfstęšisflokkurinn hafši meira aš segja nįnast sömu stefnu og Samfylkingin ķ žessu mįli ķ sķšustu kosningabarįttu, en žaš breytti žvķ žó ekki aš menn sįtu svo į Alžingi örfįum mįnušum eftir kosningar og greiddu hiklaust atkvęši gegn tillögum okkar.
Sjįlfstęšisflokurinn er žvķ afskaplega lķtiš trśveršugur ķ žessu mįli, en nś žegar styttist ķ kosningar ryšjast žingmenn flokksins fram į ritvöllinn og segja aš žetta mįl verši į dagskrį – kannski eftir kosningar?
Tillögur okkar byggja į stęrstum hluta į tillögum formanns matvęlanefndarinnar, Hallgrķms Snorrassonar, sem fjölmargir ašilar tóku undir s.s. ASĶ, Samtök išnašarins og leišararhöfundar blašanna. Ķ tillögunum er gert rįš fyrir aš meš žessum ašgeršum muni matarreikningur heimilanna lękka um 200.000 kr. eša 25% į mešalfjölskylduna. Matvęlakostnašur heimilanna nemur aš mešaltali 750.000 krónum į įri og myndu tillögur Samfylkingarinnar žvķ lękka matarreikninginn um rśmlega fjóršung.
Samfylkingin hefur einn flokka barist fyrir lękkun matvęlaveršs į undanförnum įrum en rķkisstjórnarflokkarnir hafa stašiš gegn slķkum tillögum į Alžingi. Samfylkingin mun ķ upphafi žings leggja fram žingsįlyktunartillögu um lękkun matarveršs žar sem lagšar eru til eftirfarandi breytingar:

1. Fella nišur vörugjöld af matvęlum.
2. Fella nišur innflutningstolla af matvęlum ķ įföngum į žį leiš aš 1. jślķ nk. verši helmingur žeirra afnuminn og įri sķšar verši allir tollar endanlega fallnir nišur.
3. Viršisaukaskattur į matvęli verši lękkašur um helming.
4. Breytt fyrirkomulag į stušningi viš bęndur žannig aš teknar verši upp tķmabundnar beinar greišslur og umhverfisstyrkir. Žetta nżja fyrirkomulag verši śtfęrt ķ samvinnu viš bęndur.
5. Samfylkingin mun į komandi žingi leggja fram frumvarp žar sem afnuminn er réttur landbśnašarrįšuneytis til aš hafna breytingum į tollskrįm, sem varša breytingar į innflutningsvernd bśvara.
6. Samfylkingin leggur įherslu į aš landbśnašarframleišsla falli undir samkeppnislög.
7. Samfylkingin vill aš viš fjįrlagagerš verši tryggt aš allur stušningur viš landbśnaš sé opinn og gagnsęr.

Matarverš į Ķslandi er meš žvķ hęsta ķ heiminum og er um 50% hęrra en hjį nįgrannažjóšunum. Hįtt verš į matvęlum į Ķslandi er hins vegar heimatilbśinn vandi sem vel er hęgt aš bregšast viš. Tillögur Samfylkingarinnar um fjóršungs lękkun į matvęlakostnaši heimilanna munu žvķ leiša til mikilla lķfskjarabóta fyrir almenning ķ landinu.

Svar til Višskiptablašsins

Į leišarasķšu Višskiptablašsins föstudaginn 8. september sl. er fjallaš um undirritašan ķ dįlki sem merktur er Tż. Žar er fjallaš um blašaskrif mķn um efnahagsmįl og žęr athugasemdir sem ég hef gert viš hagstjórn rķkisstjórnarinnar. Uppistašan ķ pistli hins ónafngreinda pistlahöfundar Višskiptablašsins eru skrif į heimasķšu žröngsżnna hęgri manna į andriki.is sem hafa allt annaš aš leišarljósi en mįlefnalega eša sanngjarna umfjöllun um pólitķska andstęšinga sķna og mįlefni žeirra. Pistlahöfundur Višskiptablašsins dettur žvķ mišur ķ sama pytt og umręddir hęgri menn, sem hann kallar reyndar vini sķna ķ pistlinum.

Hann segir aš įhyggjur žęr sem ég hef lżst af efnahagsįstandinu bendi til žess aš ég hafi ekki lesiš žjóšhagspį Glitnis. Žį żjar pistlahöfundurinn ónafngreindi aš žvķ aš ég hafi veriš aš nżta žjóšhagsspį Glitnis til aš villa vķsvitandi um fyrir lesendum.
Žaš er lķtiš hęgt aš segja viš pillum sem birtast į pólitķskum heimasķšum eins og Andrķki en mér finnst eiga aš vera hęgt aš gera ašrar og meiri kröfur til virtra blaša eins og Višskiptablašsins. Žaš er alvarlegt aš brigsla mönnum um aš žeir séu vķsvitandi aš blekkja almenning. Undir žvķ get ég ekki setiš žegjandalaust.
Hvaš stendur ķ skżrslunni?
Ég get upplżst lesendur, og pistlahöfund Višskiptablašsins, um aš ég bęši las žjóšhagsspį Glitnis og mętti auk žess į kynningarfund bankans į henni. Ég stend ennfremur fast viš žau orš mķn aš ķ spį Glitnis sé gert rįš fyrir aš almenningur lendi ķ aš borga brśsann fyrir efnahagsmistök rķkisstjórnarinnar. Skošum nokkur dęmi:
Um framtķšarhorfur ķ efnahagsmįlum segir oršrétt ķ umfjöllun Greiningar Glitnis aš lendingin ķ hagkerfinu muni: "…fela ķ sér tķmabundna rżrnun kaupmįttar, lękkun eignaveršs og aukningu vanskila og gjaldžrota svo eitthvaš sé nefnt."

Og sķšan segir Glitnir aš:"...nś blasir viš tķmabil mikillar veršbólgu, hįrra vaxta og lękkun hśsnęšisveršs. Skuldahlutföll sem eru ķ hęrri kanti žess sem gerist į alžjóšavķsu verša enn verri žegar skošaš er aš ķslensk heimili greiša mun hęrri vexti af žessum lįnum sķnum en nįgrannar žeirra ķ öšrum löndum."

Og įfram segir ķ žjóšhagsspįnni: "Ljóst er aš į žessu įri … [mun greišslubyrši heimilanna af lįnum sem hlutfall af rįšstöfunartekjum] verša talsvert hęrri og žrengja aš žeim sem mest hafa skuldsett sig į undanförum įrum og/eša žeim sem munu sökum versnandi atvinnuįstands tapa rįšstöfunartekjum sķnum aš stórum hluta."

Og enn fremur segir bankinn aš: "Atvinnuleysi mun aukast jafnt og žétt…" og annars stašar ķ skżrslunni er gert rįš fyrir įframhaldandi hįrri veršbólgu į nęsta misseri og umtalsveršri sveiflu į gengi krónunnar.

Burtséš frį pólitķskum višhorfum pistlahöfundar Višskiptablašsins žį er engin leiš aš horfa framhjį žvķ aš allir žessir žęttir; kaupmįttarrżrnun, vaxandi atvinnuleysi, gengissveiflur, hįir vextir og veršbólga koma illa viš hag bęši almennings og fyrirtękja.

Enda segir oršrétt ķ skżrslu Glitnis: "Hagur heimilanna hefur versnaš nokkuš žaš sem af er įri og er śtlit fyrir aš hann muni versna enn į nęsta įri žegar dregur frekar śr ženslu ķ hagkerfinu."
Mistök rķkisstjórnarinnar stašfest
Aušvitaš er stašan ķ efnahagslķfinu ekki alslęm, enda er veruleikinn sjaldnast svo einfaldur, jafnvel žó aš Andrķkismönnum og -konum verši ęši oft į aš lķta į allt sem svart eša hvķtt. En ég sem stjórnmįlamašur, sem hef mešal annars menntaš mig ķ hagfręši, hlżt aš mega draga mķnar įlyktanir af žeim nišurstöšum sem birtast m.a. ķ žjóšhagsspį Glitnis įn žess aš vera sakašur um aš vera aš reyna aš villa um fyrir almenningi.

Ég tel mikilvęgt aš stjórnmįlamenn séu įbyrgir og hófsamir ķ allri umfjöllun um efnahagsmįl. Ég er žannig óhręddur viš aš segja aš sumt hefur veriš įgętlega gert hér undanfarin įr en žaš žżšir ekki aš horfa eigi framhjį žvķ sem mišur hefur fariš.

Žvķ mišur hefur rķkisstjórnin gert óžarflega mörg mistök ķ hagstjórninni og verst žykir manni aš žaš sé almenningur sem sżpur seyšiš af žessu andvaraleysi rķkisstjórnarinnar. Ég hef įhyggjur af žvķ aš stjórnin sé einfaldlega ekki lengur į tįnum eftir langa setu viš völd. Rįšherrarnir séu ófśsir aš taka į efnahagsmįlunum fyrir kosningar – sem gęti oršiš atvinnulķfinu dżrkeypt.
Žvķ mį svo bęta viš aš ķ hinni margumręddu žjóšhagsspį Glitnis er einmitt fjallaš efnislega um nokkur mistök rķkisstjórnarinnar, s.s. ašhaldsleysi hennar ķ rķkisfjįrmįlunum og benda skżrsluhöfundar į aš: "Sešlabankinn mun įfram bera hitann og žungann af mótvęgisašgeršum gegn ofhitnun ķ hagkerfinu." Óvilhallir ašilar fjįrmįlamarkašarins hafa ķtrekaš fjallaš um žessi sömu hagstjórnarmistök į opinberum vettvangi.
Ķ greinum mķnum um efnahagsmįl hef ég reynt aš fara meš mįlefnalegum hętti yfir žį žętti sem ég tel hafa misfarist ķ efnahagstjórnun rķkisstjórnarinnar og hef ég stušst viš fjölmargar skżrslur ašila fjįrmįlamarkašarins, žar į mešal Glitnis. Hafi lesendur įhuga į žvķ aš kynna sér žessi skrif žį mį nįlgast žau į heimasķšu minni, agustolafur.is.

Jafnvel žó ekki sé unnt aš ętlast til žess aš allir séu sammįla žį getur ekki talist sęmandi fyrir hiš góša blaš Višskiptablašiš aš gera mönnum upp annarlegan įsetning į borš viš žann aš villa vķsvitandi um fyrir almenningi eša fyrir aš hafa ekki kynnt sér heimildir. Hvorugt į hér enda viš.

Žessi grein birtist ķ Višskipablašinu 15. september sl.

Lękkun matvęlaveršs - orš og efndir

Undanfarna daga hafa Sjįlfstęšisžingmennirnir Gušlaugur Žór Žóršarson og Birgir Įrmannsson ljįš mįls į mikilvęgi žess aš lękka matvęlaverš į Ķslandi. Ég er žeim hjartanlega sammįla og fagna žessum nżja lišsauka ķ umręšunni um lęgra verš į matvöru. Hins vegar veršur aš višurkennast aš sinnaskipti žingmannanna koma furšulega fyrir sjónir. Samfylkingin hefur lagt mikla įherslu į žetta mįl, enda er žaš bjargföst trś mķn og félaga minna ķ žingflokknum aš lękkun matarveršs skipti almenning ķ landinu miklu mįli. Samfylkingin hefur reglulega lagt fram žingmįl žess efnis aš fella nišur viršisaukaskatt į matvęlum, en meš žvķ skapast forsendur til žess aš lękka verš į matvöru.


Hvernig kusu menn į žingi um mįliš?
Ķ atkvęšagreišslum hafa žingmenn Sjįlfstęšisflokks hins vegar alltaf greitt atkvęši gegn slķkum frumvörpum. Žaš hafa žeir Gušlaugur Žór og Birgir einnig gert, sem og allur žingflokkur Sjįlfstęšisflokksins. Ķ upphafi žessa kjörtķmabils lagši Samfylkingin fram frumvarp um helmingslękkun į matarskatti, en žaš var ķ samręmi viš loforš okkar ķ kosningabarįttunni. Svo vildi til aš Sjįlfstęšisflokkurinn hafši lofaš žvķ nįkvęmlega sama.

En žegar kom aš efndum kosningaloforšanna brįst žingflokkur Sjįlfstęšisflokksins ķ žessu mįli og greiddi atkvęši gegn žessu mįli. Žaš var ekki lišiš hįlft įr frį kosningum en žaš virtist nęgilega langur tķmi til žess aš loforš kosningabarįttunnar voru löngu gleymd.

Afturkölluš kosningaloforš Sjįlfstęšismanna
8. október 2003 birtist ķ DV afstaša žingmanna Sjįlfstęšismanna til frumvarps Samfylkingarinnar um helmingslękkun į matarskattinum og um leiš afstaša žeirra til eigin kosningaloforšs. Einar K. Gušfinnsson, žį žingflokksformašur, sagšist ekki vilja styšja frumvarpiš žvķ hann vildi lękka matarskattinn į eigin forsendum eins og hann oršaši žaš. Ég veit ekki hvernig tślka į žessi orš, žvķ forsendur Sjįlfstęšisflokks ķ žessu mįli voru žęr sömu og Samfylkingarinnar ķ kosningabarįttunni. Hvort aš eigin forsendur merki aš ekki žurfi aš standa viš gefin loforš er erfitt aš segja. Loforš flokkanna tveggja lutu aš žvķ aš lękka matarskatt śr 14% ķ 7%.

Žingmašurinn Siguršur Kįri Kristjįnsson sagši aš Sjįlfstęšisflokkurinn myndi vinna aš žessu mįli en žaš yrši ekki ķ anda frumvarps Samfylkingarinnar. Aftur nokkuš sérstök afstaša ķ ljósi loforš hans eigin flokks. Birgir Įrmannsson treysti sér ekki heldur aš styšja sitt eigiš kosningaloforš og vildi frekar bķša og sjį skattapakka rķkisstjórnarinnar ķ heild sinni.


Nś er komiš aš lokum žessa kjörtķmabils og žessir žingmenn hafa fengiš fleiri tękifęri til aš kjósa meš lękkun matarskattsins en alltaf kosiš gegn žvķ.

Višsnśningur Sjįlfstęšisflokks?
Žaš er óskandi aš afstaša žeirra Gušlaugs Žórs Žóršarsonar og Birgis Įrmannsonar og annarra žingmanna Sjįlfstęšisflokksins verši önnur į komandi žingi, en hśn hefur veriš hingaš til. Samfylkingin mun žį aš nżju leggja fram tillögur til žess aš stušla aš lęgra verši į matvöru og žį vonumst viš aušvitaš til žess aš hljóta stušning frį Sjįlfstęšisflokknum. Žį eru til stašar forsendur til žess aš hafa meš jįkvęšum hętti įhrif į žróun matvęlaveršs į Ķslandi.

Fram til žessa hefur skort į pólitķskan vilja ķ žeim efnum. Kannski žarf kosningabarįttu til aš Sjįlfstęšismenn fari aš rifja upp fyrri stefnu og loforš.

Bešiš um fund

Mįlefni Barnahśss og framkvęmd skżrslutöku į börnum vegna meintra kynferšisafbrota hafa talsvert veriš ķ umręšunni undanfarin misseri. Ķ fyrsta lagi hafa komiš upp efasemdir um žį lagabreytingu sem hefur veriš gerš aš fyrsta skżrslutaka af barni fer fram sem dómsathöfn. Slķkt fyrirkomulag gerir aš verkum aš bęši verjandi og sį grunaši eiga rétt į aš fylgjast meš vitnisburši barnsins. Óhagręšiš af žvķ er m.a. aš sakborningur getur hagrętt framburši sķnum ķ samręmi viš įsakanir barnsins og lįti jafnvel sönnunargögn hverfa, eins og dęmi eru um.
Ķ öšru lagi kemur žaš kemur žaš einkennilega fyrir sjónir aš stęrsti hérašsdómstóll landsins, Hérašsdómur Reykjavķkur, neiti einn dómstóla aš nota žį ašstöšu og sérfręšižekkingu sem er til stašar ķ Barnahśsi. Barnahśsiš hefur hlotiš margvķslegar višurkenningar erlendra fagašila og ę fleiri rķki hafa sżnt įhuga aš taka upp žaš vinnulag sem tķškast ķ Barnahśsi. Ķslendingar standa ķ žessum efnum framar mörgum žjóšum og veršur aš teljast furšulegt aš ekki standi vilji til žess aš notfęra sér žį ašstöšu og žekkingu sem er til stašar ķ Barnahśsinu.
Af žessu tilefni hef ég og félagar mķnir ķ Samfylkingunni ķ allsherjarnefnd óskaš eftir fundi ķ allsherjarnefnd Alžingis til aš ręša žessi mįl. Óskaš var eftir aš Bragi Gušbrandsson, forstjóri Barnaverndarstofu og Helgi I. Jónsson, dómstjóri ķ Hérašsdómi Reykjavķkur, yršu bošašir į fundinn. Ég er aš vonast til aš žessi fundur verši haldinn ķ nęstu viku žegar formašur nefndarinnar kemur heim.

Flokksmenn hittast

Ofsalega var gaman aš koma ķ Mżvatnssveitina en žar var haldinn um helgina ašalfundur kjördęmarįšs Samfylkingarinnar ķ Noršausturkjördęmi. Žetta eru skemmtilegar samkomur en ég fór einnig į sķšasta ašalfund kjördęmarįšsins sem haldinn var fyrir rśmu įri į Seyšisfirši. Aš sjįlfsögšu var tekist į į žessum fundi enda var veriš aš ręša tilhögun prófkjörs ķ kjördęminu. Sitt sżndist hverjum ķ žeim efnum en ég held aš įgętis lending hafi nįšst aš lokum. Nś žegar hafa žó nokkrir bošaš framboš sitt ķ žessu kjördęmi sem er hiš besta mįl. Mikill eindręgni er į mešal flokksmanna ķ Noršausturkjördęmi aš vinna góšan kosningasigur ķ vor.
Lykillinn aš sigri ķ kosningum
Ég er oršinn löngu sannfęršur um aš lykillinn aš sigri Samfylkingarinnar ķ nęstu Alžingiskosningum er góšur sigur ķ landsbyggšarkjördęmunum. Žar eru ótrśleg sóknarfęri fyrir flokkinn. Flokkurinn er į góšri leiš ķ žessum kjördęmum og skošanankannanir sżna aš viš erum į uppleiš žar.
Ķ kvöld veršur svo haldinn fundur hjį kjördęmarįši Sušvesturkjördęmis og hef ég hug į žvķ aš heimsękja félaga mķna žar. Svo stendur til aš fara į kjördęmažingiš ķ Noršvesturkjördęmi um helgina en žaš veršur haldiš į Ķsafirši. Ég įtti žó ķ mesta basli viš aš redda mér gistingu į Ķsafirši enda nóg aš gera ķ bęnum meš allt žetta Samfylkingarfólk į stašnum en į sama tķma ku vera haldinn fundur Kiwanismanna sem įn efa hefur sķn įhrif.

Sķšasti kjördęmafundurinn veršur sķšan haldinn ķ Sušurkjördęmi į sunnudaginn. Žessir fundir eru einstakt tękifęri til aš hitta kjarna flokksmanna ķ viškomandi kjördęmum.
Kaffi Bifröst
Ķ gęrkvöldi fór ég annars įsamt Katrķnu Jślķusdóttur alžingismanni į stjórnmįlafund hjį Samfylkingunni į Bifröst og įttum viš gott spjall viš nemendur žar. Helstu umręšuefni kvöldins voru dagvistunarmįl, menntamįl, sjįvarśtvegsmįl, skattamįl og almenn velferšarmįlefni. Seinna sama kvöld var haldinn spurningakeppni į Kaffi Bifröst žar sem Jón Baldvin var höfundur spurninga og spyrill. Fjöldinn allur af fólki var męttur og var žetta stórskemmtilegt. Ég og Kata vorum saman ķ liši og ég held aš viš höfum nįš žrišja sętinu. En liš félaga okkar į Bifröst, Hólmfrķšar Sveinsdóttur, tókst naumlega aš nį sigrinum og er įstęša til aš óska henni til hamingju.

Falleinkunn ķ stjórn efnahagsmįla

Stjórn efnahagsmįla skiptir okkur öll grķšarlega miklu mįli. Nśverandi rķkisstjórn hefur uppskoriš falleinkunn ķ stjórn efnahagsmįla og nś sżpur ķslenskur almenningur žvķ mišur seyšiš af žvķ. Ótrślega margt stašfestir getuleysi rķkisstjórnarflokkanna ķ efnahagsmįlunum. Rķkisstjórnin hefur lengi siglt aš feigšarósi ķ žessum mįlaflokki og skellt skollaeyrum gagnvart öllum gagnrżnisröddum. Į mešan blęša litlu fjölskyldufyrirtękin og venjulegt fólk ķ landinu. Ķ nżrri žjóšhagsspį Glitnis segir aš almenningur mun borga brśsann fyrir mistök rķkisstjórnarinnar ķ efnahagsmįlum. Ķ spį Glitnis kemur fram aš almenningur į von į kaupmįttarrżrnun, lękkun eignaveršs, auknu atvinnuleysi, hįum vöxtum, hįrri veršbólgu og aukningu gjaldžrota. Žetta žżšir verri lķfskjör og starfsašstęšur fyrir bęši fjölskyldur og fyrirtęki.

Óstöšugleikinn blasir viš
Veršbólgan hefur veriš yfir veršbólgumarkmiši Sešlabankans ķ 2 įr. Nżr veršbólguskattur er oršinn stašreynd og žaš hefur aldrei veriš eins dżrt aš eignast hśsnęši į Ķslandi, sérstaklega fyrir ungt fólk.
Krónan hefur veriš ķ rśssķbanaferš undanfarin įr og sveiflast um allt aš 40%. Um 75% af tekjum og gjöldum fyrirtękja ķ Kauphöllinni eru ķ erlendri mynt. Almenningur og smįfyrirtękin sitja hins vegar eftir meš vonlausa mynt. Starfsskilyrši fyrirtękja hafa versnaš ķ valdatķš rķkisstjórnarinnar.
Višskiptahallinn er sömuleišis ķ sögulegu hįmarki og er langmestur hér į landi af öllum OECD žjóšunum. Skuldir almennings, fyrirtękja og žjóšarbśsins hafa aldrei veriš hęrri. Ķsland er ein skuldugasta žjóš veraldar og aušvitaš kemur aš skuldadögum. Mistök rķkisstjórnarinnar ķ hśsnęšismįlum og endalaust góšęrishjal hennar hefur gert vęntingar óraunhęfar. Įbyrgur mįlflutningur rķkisstjórnarinnar ķ efnahagsmįlum er įlķka sjaldséšur og rįšherrar ķ vištölum meš fulltrśum stjórnarandstöšunnar.
Vextir meš žeim hęstu ķ heimi
Almenningur žarf aš greiša eina hęstu vexti ķ heimi en vextir eru ekkert annaš en verš į peningum. Vextir į Ķslandi eru fjórum sinnum hęrri hér į landi en į Evrusvęšinu og meira en helmingi hęrri en ķ Bandarķkjunum og Bretlandi. Žetta hįa vaxtastig er ekkert annaš en afleišing af vonlausri efnahagsstjórn. Ķslenskir peningar eru žvķ žeir dżrustu ķ heimi.
En žaš rķmar svo sem viš annaš sem rķkisstjórnin stendur fyrir. Matur į Ķslandi er sį dżrasti į jaršarkślunni vegna stefnu rķkisstjórnarinnar ķ tollamįlum og vörugjöldum. Svipaša sögu mį segja af lyfjaverši og bensķnverši. Rķkisstjórnin flokkar meira aš segja bleyjur og dömubindi ķ efra viršisaukaskattžrepi žar sem hinar svo köllušu lśxusvörur eru sagšar eiga aš vera.
Og ofan į žetta allt saman žį hefur rķkisstjórnin aukiš skattbyrši hjį öllum tekjuhópum nema hjį žeim allra tekjuhęstu.
Viljum aukinn stušning viš hįtękniišnaš
Ein stęrstu efnahagsmistök rķkistjórnarinnar eru žó įn efa fjįrsvelti rķkisrekna menntakerfisins og lķtill stušningur viš hįtękniišnašinn. Auka žarf fjįrfestingu ķ rannsóknum og koma į skattaķvilnunum fyrir hįtęknifyrirtęki. Mannaušurinn er okkar stęrsta aušlind og viš veršum aš hlśa vel aš honum. Fjölgun į menntušu fólki mun skapa meiri auš en viš getum ķmyndaš okkur. En vegna metnašarleysis rķkisstjórnarinnar ķ fjįrfestingum til menntamįla erum viš enn aš śtskrifa fęrri einstaklinga meš framhaldsskóla- og hįskólapróf en nįgrannažjóširnar.

Ég er sannfęršur um aš žaš er hęgt aš gera betur ķ efnahagsmįlum. Og ég er sannfęršur um aš Samfylkingin mun gera betur. Samfylkingin mun stjórna efnahagsmįlunum af festu og įbyrgš. Flokkurinn mun styšjast viš sanngjarna forgangsröšun og lķfskjör venjulegs fólks ķ landinu munu batna.
Hęgt er aš sjį nżlega grein um hver hafi veriš helstu efnahagsmistök rķkisstjórnarinnar sem var birt hér į heimasķšunni į 29. įgśst sl.

Fjįrsveltisstefna ķ rķkisrekna menntakerfinu

Reglulega blossar upp umręša um skólagjöld viš rķkisrekna hįskóla. Žaš er brżnt aš hafa ķ huga aš umręšan um auknar heimildir til gjaldtöku stafar fyrst og fremst af žvķ aš hįskólarnir hafa alltof lengi bśiš viš mjög erfiš starfsskilyrši. Mér finnst žetta žvķ ekki vera spurning um žaš hvort leyfa eigi slķka gjaldtöku, heldur hvort viš ętlum aš svelta hįskólana svo mjög aš žeir bišji um heimild til gjaldtöku. Žegar śtlit til menntamįla eru skošuš er mikilvęgt aš gera greinarmun į žeim śtgjöldum sem rķkisvaldiš ver ķ mįlaflokkinn annars vegar og hins vegar žeim śtgjöldum sem sveitarfélögin verja ķ hann. Sveitarfélögin, sem reka grunnskólana, standa sig miklu betur en rķkisvaldiš og er Ķsland į toppnum hvaš varšar žaš. Undanfarinn įratug hafa jafnašarmenn stjórnaš žeim sveitarfélögum sem reka flesta grunnskóla landsins, sérstaklega ķ gegnum Reykjavķk og Hafnarfjörš.
Rķkisrekna menntakerfi vs. menntakerfi sveitarfélaganna
En žegar er litiš til hins rķkisrekna menntakerfis, ž.e. hįskólana og framhaldsskólana, žį snżst dęmiš viš. Samkvęmt nżjustu skżrslu OECD ver Ķsland talsvert lęgri fjįrhęšum ķ hįskóla en okkar helstu samanburšarjóšir. Sé litiš til hinna Noršurlandanna erum viš mun nešar į listanum en žau žegar kemur aš śtgjöldum til ķ hįskóla. Sś aukning į fjįrframlögum til Hįskóla Ķslands sem hefur oršiš undanfarin misseri mętir ekki einu sinni žeirri nemendafjölgun sem hefur įtt sér staš į sama tķma. Svipaša sögu er aš segja frį framhaldsskólunum en ķ žį verjum viš einnig talsvert minna fjįrmagni en nįgrannažjóšir okkar.
Ķslendingar minna menntašir en ašrar žjóšir
Mun lęgra hlutfall sérhvers įrgangs hér į landi lżkur framhalds- og hįskólaprófi en hjį öšrum Noršurlandažjóšum. Menntunarstig ķslensku žjóšarinnar er žvķ lęgra en margur heldur og er talsvert lęgra en hjį flestum öšrum Vestur-Evrópužjóšum. Žetta er įrangur stefnu Sjįlfstęšisflokksins ķ menntamįlum. Žetta mun koma okkur ķ koll žar sem menntun er lykilatriši framtķšar innan alžjóšasamfélagsins.
Nemendum vķsaš frį vegna fjįrskorts
Ķ fyrsta skipti ķ sögunni neyšast framhaldsskólar og hįskólar til aš vķsa fólki frį vegna fjįrskorts. Nś ķ sumar var 2.500 umsóknum ķ hįskólana vķsaš frį vegna fjįrsveltisstefnu rķkisstjórnarinnar og hundruš framhaldsskólanemenda fį ekki plįss ķ žeim skólum sem žeir sóttust eftir.

Žessi rķkisstjórn hefur lķtinn metnaš ķ menntamįlum enda eru helstu barįttumįl hennar ķ žessum mįlaflokki skólagjöld ķ hįskólum, samręmd stśdentspróf og skeršing į stśdentsprófi sem sżnir mišstżringu og hugsunarleysi.

Menntun almennings kemur öllum til góša og žvķ ber hinu opinbera aš reka hįskóla meš myndarlegum hętti. Viš eigum aš draga śr fórnarkostnaši menntunar ķ staš žess aš auka hann eins og rķkisstjórnin stefnir aš. Žaš er stefna Samfylkingarinnar. Samfylkingin mun forgangsraša ķ žįgu menntunar.

Stęrsta spurningin

Ķ gęr tók dįlkahöfundur hjį Jyllands-Posten vištal viš mig um Evrópumįlin. Hans nįlgun var fyrst og fremst śt frį hagsmunum Noršurlandanna og ég gerši mitt besta til aš lżsa minni skošun į hugsanlegri ašild Ķslands aš Evrópusambandinu. Ég hef lengi veriš sannfęršur Evrópusinni og tel tękifęrin innan sambandsins vera óteljandi, ekki sķst fyrir ķslensk fyrirtęki og neytendur en ekki sķst fyrir ķslenska nįmsmenn. Oft veršur umręšan um Evrópumįl ansi sérkennileg į Ķslandi. Fyrir nokkrum įrum, žegar vel įraši ķ ķslensku efnahagslķfi, var sagt aš žį vęri ekki rétti tķminn til aš sękja um ašild žar sem okkar vegnaši svo vel fyrir utan sambandiš.
Hvenęr er réttur tķmi?
Sķšan žegar verr gengur ķ efnahagslķfinu, eins og nśna, žį segja sömu menn aš žetta sé einnig ómögulegur tķmi fyrir inngöngu žar sem viš žurfum aš halda ķ hagstjórnartęki ķslensku krónunnar o.s.frv. Fyrir žetta fólk er aldrei rétti tķminn til aš sękja um ašild.
Žegar kemur aš ašild Ķslands aš Evrópusambandinu žį žurfum viš aš hugsa langt fram ķ tķmann og talsvert lengra en til nęstu hagsveiflu. Ašild aš sambandinu er einfaldlega ķ žįgu almannahag, hvort sem litiš er til aukinna erlendra fjįrfestinga į Ķslandi, lęgra matvęlaveršs, aukinna įhrifa, aukins ašhalds ķ rķkisfjįrmįlum eša jafnvel til lęgri skólagjalda į meginlandinu.
Evrópumįlin ķ kosningabarįttunni
Ég vona svo sannarlega aš Evrópumįlin verši įberandi ķ komandi kosningabarįttu. Žaš er ekki einungis vegna žess aš spurningin um hugsanlega ašild Ķslands aš Evrópusambandinu er ein stęrsta pólitķska spurning samtķmans heldur snżst žessi spurning um grundvallaratriši.
Hśn snżst ķ mķnum huga um hvort Ķslendingar vilji taka virkan žįtt ķ samstarfi Evrópužjóša meš öllum žeim skyldum og rétttindum sem žvķ fylgja. Žaš er hvorki tilviljun né heimska aš nįnast allar žjóšir Evrópu hafi kosiš sér žennan vettvang til samstarfs.

Nęsta sķša »

Höfundur

Ágúst Ólafur Ágústsson
Ágúst Ólafur Ágústsson

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (20.8.): 0
  • Sl. sólarhring: 0
  • Sl. viku: 2
  • Frį upphafi: 142521

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 2
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Įgśst 2017
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
Leita ķ fréttum mbl.is

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband