Bloggfćrslur mánađarins, febrúar 2004

Ţingmál um sérdeild fyrir unga fanga

Nú hef ég lagt fram fram ţingsályktun um ađ sett verđi á fót sérdeild fyrir unga fanga á aldrinum 18-24 ára ţar sem samneyti ţeirra viđ eldri fanga verđur í algjöru lágmarki og ađeins ef brýna nauđsyn ber til. Međ mér á málinu eru tólf ađrir ţingmenn Samfylkingarinnar.

Bygging fyrirhugađs fangelsis á Hólmsheiđi viđ Nesjavallaveg er einstakt tćkifćri til ađ gera ráđ fyrir sérstakri deild fyrir unga fanga. Í umrćđu um hiđ nýja fangelsi hefur hins vegar ekki veriđ gert ráđ fyrir slíkri sérdeild fyrir unga fanga. Hérlendis hafa ekki veriđ rekin sérstök fangelsi fyrir unga fanga en slíkar stofnanir ţekkjast ţó víđa erlendis.

Ungir fangar hafa margs konar sérstöđu og álíta ađ ekki sé ćskilegt ađ ţeir afpláni dóma í samneyti viđ eldri afbrotamenn. Ţađ getur veriđ ókleift ađ ná fram betrun ungra fanga međ ţví ađ vista unga fanga í samneyti viđ eldri fanga, sem sumir hverjir eru síbrotamenn. Margoft hefur veriđ sýnt fram á ađ samneyti ungra fanga viđ eldri, og jafnvel forhertari fanga, gerir ţeim yngri ekkert gott og getur í sumum tilvikum haft afar hvetjandi áhrif á unga fanga til frekari ţátttöku í afbrotum.

Endurhćfing er ţví líklegri til ađ skila betri árangri séu ungu fangarnir í eins jákvćđu og uppbyggilegu umhverfi og hugsast getur miđađ viđ ađstćđur. Sérdeild fyrir unga afbrotamenn býđur einnig upp á margs konar sérstćk úrrćđi fyrir ţennan aldurshóp, t.d. á sviđi vímu- og geđmeđferđar.
Ţingsályktunina í heild sinni má finna á vef Alţingis.

Furđuhljóđ menntasókn

Ţriđji menntamálaráđherra Sjálfstćđisflokkins á 2 árum hefur nýveriđ tekiđ viđ. Jómfrúargrein ráđherrans sem birtist í Morgunblađinu 7. febrúar síđastliđnum er fyrir marga hluta sakir furđuleg. Ţar er fullyrt ađ menntasókn hafi veriđ í gangi í mörg ár undir forystu Sjálfstćđisflokksins. Ef einhver sókn hefur veriđ í gangi er ljóst ađ hún hefur fariđ furđuhljótt.
Ađ sćkja aftur á bak
Flestir sem láta sig menntamál varđa eru sammála um ađ menntakerfiđ, og ţá sérstaklega háskólastigiđ, hefur búiđ viđ mikiđ fjársvelti undanfarin ár. Nýi menntamálaráđherrann lét ţađ hins vegar vera eitt af sínum fyrstu ummćlum í starfi ađ Háskóli Íslands ,,vćri ekki blankur." Ţađ vćri ráđ ađ ráđherrann myndi heimsćkja forsvarsmenn allra deilda háskólans eins og ţingmenn Samfylkingarinnar gerđu í upphafi ţessa árs. Hún myndi fljótt heyra ađ blankheit skólans séu svo sannarlega fyrir hendi. Ţetta vita bćđi starfsfólk Háskólans og stúdentar.

Ráđherrann fjallar um ţá aukningu sem átt hefur sér stađ undanfarin ár á fjármagni til háskólastigsins. Hún tekur ekki fram ađ sú aukning svarar ađeins til ţess sem fjöldi nemenda hefur aukist. Samhliđa nemendaaukningu hafa laun starfsfólks háskólastigsins hćkkađ talsvert.

Ţetta aukna fjármagn er ţví eingöngu vegna nemendafjölgunar og launahćkkana og nćr ţó ekki ađ halda í ţessa tvo ţćtti. Ef litiđ er eingöngu til Háskóla Íslands kemur meira ađ segja fram í grein ráđherrans ađ aukning á fjármagni til Háskólans frá árinu 2000 er minni en nemendafjölgunin á sama tíma. Gagnvart Háskóla Íslands hafa ţví stjórnvöld fariđ aftur á bak.
Samanburđur viđ önnur lönd
Ráđherrann lendir einnig í vandrćđum ţegar kemur ađ samanburđi viđ ađrar ţjóđir. Í nýjustu skýrslu OECD frá árinu 2003, Education at Glance, kemur fram ađ Íslendingar eru einungis hálfdrćttingar á viđ önnur Norđurlönd ţegar kemur ađ útgjöldum til háskólastigsins. Ţessi nýjasti samanburđur OECD er fyrir áriđ 2000. Ţađ er tómt mál ađ tala um stöđuna áriđ 2003 eins og ráđherra gerir vegna ţess ađ samanburđartölur liggja ekki fyrir. En jafnvel ţótt viđ séum ađ auka útgjöld okkar stöndum viđ öđrum ţjóđum langt ađ baki. Ţótt viđ myndum auka útgjöldin til háskólastigsins um 1 %-stig af landsframleiđslu, sem eru 8 milljarđar, nćđum viđ ekki efstu ţjóđum.

Af 29 OECD ríkjum er Ísland í 24.-27. sćti hvađ varđar heildarútgjöld til háskólastigsins eđa í 6.-3. neđsta sćti. Viđ erum međ 0,8% af landsframleiđslu sem opinber útjgöld til háskóla og 0,1% sem einkaútgjöld.

Ráđherrann stćrir sig einnig af ţví ađ hafa gert samning viđ Háskóla Íslands um ađ greitt verđi fyrir 5.200 virka nemendur. En hann gleymir ţví ađ virkir nemendur viđ Háskólann eru 5.700 eđa um 500 fleiri. Ef menn ćtla ađ styđjast viđ ţá ađferđarfrćđi ađ greitt sé međ hverjum nemanda verđur ađ greiđa međ hverjum nemanda en ekki sleppa tíunda hverjum.
Fjöldatakmarkanir ráđherrans opinberađar
Ráđherrann telur í grein sinni ađ íslenska ţjóđin hafi hátt hlutfall háskólamenntađs fólks. Ţetta er rangt. Ef skođađar eru nýjustu tölur OECD fyrir áriđ 2001 kemur í ljós ađ um 27% fólks á aldrinum 25 til 34 ára hefur lokiđ háskólaprófi á Íslandi en á öđrum Norđurlöndum er ţetta hlutfall yfirleitt um 37%. Stađan er enn verri ef litiđ er til framhaldsskólaprófs ţar sem einungis um 60% Íslendinga á aldrinum 25 til 34 ára hefur lokiđ ţví. Á öđrum Norđurlöndum er ţetta hlutfall um 86%-94%. Ţetta ţýđir ađ nánast annar hver Íslendingur í ţessum aldursflokki hefur einungis grunnskólapróf.

Ađ lokum segir ráđherrann í grein sinni, ,,Ríkiđ getur ekki gefiđ grćnt ljós á ađ Háskólinn taki inn fleiri nemendur en gert er ráđ fyrir í fjárlögum." Í ţessum orđum ráđherrans felast ţau tímamót ađ Háskóli Íslands er ekki lengur opinn öllum stúdentum. Međ knöppum fjárveitingum ríkisstjórnarinnar til Háskólans hefur ráđherrann ţví ákveđiđ meiri takmarkanir ađ ţjóđskólanum en hafa ţekkst í sögu Háskólans. Fjöldi nemenda viđ Háskólans mun ţví takmarkast af pólitískri ákvörđun ráđherrans en ekki eftirspurn og vilja ţjóđarinnar. Slíkt er ekki menntasókn heldur fjársvelti.

Frumvarp um afnám fyrningarfresta

Ég hef nú lagt fram á Alţingi lagafrumvarp um afnám fyrningarfresta vegna kynferđisafbrota gegn börnum undir 14 ára aldri. Međflutningsmenn eru níu ađrir ţingmenn Samfylkingarinnar.

Međ frumvarpinu er tekiđ tillit til sérstöđu kynferđisafbrota gegn börnum. Börn eru sérlega viđkvćmur hópur. Barn sem verđur fyrir kynferđisofbeldi áttar sig oft ekki á ađ brotiđ hafi veriđ gegn ţví fyrr en mörgum árum síđar eđa bćlir minninguna um ofbeldiđ og telur sig jafnvel sjálft bera sök. Kynferđisbrot gegn börnum koma ţví oft ekki fram í dagsljósiđ fyrr en mörgum árum eđa áratugum eftir ađ ţau voru framin, ţegar ţau eru fyrnd ađ lögum. Flutningsmenn telja ađ gerandi eigi ekki ađ hagnast á ţeim mikla ađstöđumun sem er á honum og brotaţola.

Fyrningarfrestir vegna kynferđisafbrota gegn börnum er núna allt frá 5 árum upp í 15 ár og byrja ţeir ađ telja frá 14 ára aldri brotaţola. Núgildandi fyrningarfrestir eru í mörgum tilfellum of skammir fyrir stóran hóp brotaţola. Dómar ţar sem menn hafa veriđ sýknađir fyrir kynferđisbrot gegn börnum, jafnvel ţótt sekt hafi veriđ sönnuđ, stađfesta ţetta.

Flutningsmenn álíta ađ rangt sé ađ kynferđisbrot gegn börnum geti fyrnst. Vegna eđli og sérstöđu ţessara brota er börnum ekki tryggđ nćgjanleg réttarvernd og réttlćti samkvćmt núgildandi lögum.
Frumvarpiđ í heild sinni má finna á vef Alţingis.

Höfundur

Ágúst Ólafur Ágústsson
Ágúst Ólafur Ágústsson

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (20.10.): 0
  • Sl. sólarhring: 2
  • Sl. viku: 6
  • Frá upphafi: 142586

Annađ

  • Innlit í dag: 0
  • Innlit sl. viku: 6
  • Gestir í dag: 0
  • IP-tölur í dag: 0

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Okt. 2017
S M Ţ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        
Leita í fréttum mbl.is

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband